Anasayfa / CZ / Pazarda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Pazarda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Ticareti Etkileyen Kültürel Faktörler

 
Doğu Avrupa ülkeleri arasında Çekya, yaşam standardı oldukça yüksek bir ülkedir. Çekya, 1990’lara kadar ekonominin merkezden kontrol edildiği, ticaretin genellikle diğer komünist ülkelerle yapıldığı ve özel sektörün olmadığı bir ülke iken, 1990’larla birlikte siyasi ve ekonomik açıdan son derece hızlı bir değişim gösteren, özelleştirmeyi büyük ölçüde tamamlayan, ekonomik faaliyetlerin % 80-90 oranında özel sektör tarafından yürütüldüğü bir ülke olmuştur. 2004 yılı AB üyeliği sonrasında da Çekya ekonomisi bir ivme yakalamış ve bu ekonomik büyümeyi günlük yaşamada yansıtabilmiştir.
 
AB üyeliği paralelinde reform süreci devam etmekle birlikte, komünizmin etkisi ekonomik ve sosyal yaşamda az da olsa hala hissedilmektedir.
 
Çekler görev odaklıdır; başarıda verilen hedefe ulaşmak esastır. Yönetim ve karar aşamasında eylem ile süreç, teori ile pratik,  düşünmek ve yapmak arasında mevcut bir denge vardır. Uzmanlığa ve uzman düşüncesine değer verilmektedir. Başarıya ve ne yapacağına odaklanan Çekler, gerek iş ilişkilerinin gerek meslektaşları ile ilişkilerin geliştirilmesinde çok da hızlı olmamakla birlikte, yavaş da sayılmazlar.
 
Çekler risk almayı sevmezler, faaliyetten/karardan önce her şeyi bütün netliği ile bilmek isterler. Karar almadan önce araştırma safhasında uzun zaman harcarlar, son derece düzgün işleyen süreç ve sistemler kurarlar, Çeklerde değişiklik yapmak hep zaman alır.
 
Çekler, genelde direkt olmayı, “to the point” olmayı, güçlükler karşısında açık olmayı, yapıcı eleştiriyi tercih ederler.
 
İlişkilerde, duygusal ve sıcak bir görüntü çizmek yerine, linear-aktif bir tutum sergilerler. Soğukkanlı, gerçekçi, planlayıcıdırlar.
 
Çekler, politika, din ve sosyal şartlar hakkında konuşmaktan kaçınırlar.
 
Yüksek bir kültür seviyesine sahip olan Çek halkı için tiyatro, opera, bale, dans, müzik sosyal yaşamda önemli yer tutmakta, avangart bir yaşam tarzı, iyi bir gece hayatı hep önde gelmektedir. Takdir ve tebrik, abartılmamak koşuluyla kabul görmektedir. Çok az da olsa Çekçe öğrenmek sosyal yaşamda önemli bir avantajdır.
 
Bu tespitler ışığında, Çekler ile iletişimde olası sıkıntıları azaltmak adına bazı ipuçları aşağıda özetlenmiştir.

 

  • Selamlaşırken tokalaşın,
  • Hitap ederken unvanlar ile soyadını kullanın, ilk isimler genellikle arkadaşlar ve akrabalar içindir.
  • Çekler kültürel miraslarından, Dvorak, Smetana, Kafka, Capek gibi büyük besteci ve ünlü yazarlarından konuşmayı severler. Çeklerin, gotik ve barok mimarisi kayda değerdir.
  • En çok tüketilen içkileri bira olmakla birlikte, bölgesel şaraplarından konuşmak da hoşlarına gider.
  • Sohbet sırasında politika, din ve sosyal şartlar, özellikle çingeneler hakkında konuşmaktan kaçınmak doğru olacaktır.
  • En popüler spor futbol ve buz hokeyidir.

 
Müzakerelere ilişkin bazı ipuçları aşağıda verilmektedir.
 

  • Randevunuzu çok önceden alın ve dakik olun. Son dakika toplantı talepleri pek hoş karşılanmamaktadır.
  • Çek muhatabınızla sağlam ve sıcak bir ilişki kurmak için acele etmeyin. Sıcak bir ortamın oluşması için en az bir kaç toplantıda bir araya gelinmesi şarttır.
  • Eğer bir satın alma müzakeresi yapıyorsanız, işin değeri (mal değeri, nakit akış analizi ya da pazarlama planları) konusunda fazla beklentili olmayın.
  • Sabırlı olun. Müzakereler muhtemelen zaman alacaktır. Karar verme süreci ağırdır. Pek çok yönetici müzakerelerin ayrıntılarını tekrar tekrar gözden geçirir.
  • Müzakere sırasında alınan somut kararların(next step) üzerinde mutabık kalınan takvime uygun olarak uygulanması istikrar ve güven açısından önemlidir. Alınan kararlar, takvime uygun yürütülmezse güven kaybına yol açar.
  • Çekçe konuşamıyorsanız, çevirmen kullanmak yararlı olacaktır.
  • Ortak girişim kurma, şirket devralma gibi yasal konularda avukat/hukuk müşaviri tutmak yerinde olacaktır. Çek muhatabınızın da, muhtemelen tam olarak anlamayacağı bir yasa karmaşası ile karşı karşıya gelebilirsiniz.
  • Firmanızın global ekonomi ile bağlantısını, iş ustalıklarını, teknolojik potansiyelini ve bu potansiyelini transfer edebilme yeteneğini vurgulayın.

 
Günlük yaşama dair bazı ipuçları aşağıda sunulmuştur.
 

  • Çek işadamları koyu renk takım elbise giyinmeyi tercih ederler. Bazıları için blazer ceket dahi iş ciddiyetine uygun değildir.
  • Çekler naziktirler ve konuklarına kahve, çay gibi bir ikramla toplantıya başlarlar. İkramlar arasında en azından bir bardak suyu kabul etmek, nezaketen gereklidir.  Kahve ve çay porselen fincanlarda, meyve suyu kristal cam bardaklarda ikram edilir. Plastik bardakla ikram hoş karşılanmaz.
  • İş yemekleri özellikle öğlenleri, tam öğle saatinde yenir. İş kahvaltıları Çekya’nde yaygın değildir.
  • Kadeh kaldırma, hem resmi, hem de gayri resmi yemeklerin bir parçasıdır.
  • Çek evine davetli iseniz, çiçek( kırmızı gül hariç) şarap, viski ya da konyak götürmek uygun olacaktır.

 
Ayrıca, Çekya’nın Çekoslovakya olmadığını, Çekoslovakya’nın 1993 yılında Çek Cumhuriyeti ve Slovakya olarak iki ayrı ülkeye bölündüğünü, hep akılda tutmak faydalı olacaktır.
 

Yerel Saat

 
Çekya Greenwich’e göre yazın 2 saat, kışın 1 saat ileridedir. (GMT+1) Türkiye ile 1 saatlik zaman farkı bulunmaktadır.
 

Pasaport ve Vize uygulaması

 
Çekya diplomatik pasaport (kırmızı), üst düzey memurlar için düzenlenen hususi pasaport (yeşil) ve hizmet pasaportu (gri) hamili vatandaşlarımıza vize uygulamamaktadır. Umuma mahsus pasaport (lacivert) sahipleri için ise Türkiye’den Çekya’ya seyahatlerde vize alma zorunluluğu bulunmaktadır. 
 
Vize konusunda detaylı bilgileri, Çekya İstanbul Başkonsolosluğu’nun web sitesinden (http://www.mzv.cz/İstanbul ) temin etmek mümkündür.
 

Çalışma Saatleri ve Resmi Tatiller


Çekya’da mesai saatleri, hafta içi her gün sabah 08.00 ’den akşam 16.30’a kadardır. Ülkede öğle yemeği arası bulunmamaktadır. Ancak, iş görüşmesi amaçlı öğle yemekleri gittikçe yaygınlaşmaktadır.  Mağazalar Pazartesi-Cumartesi sabah 08/09.00’dan akşam 18.00’a kadar açıktır.
 

Resmi Tatiller

1 Ocak Yeni yıl ve Bağımsız Çekya’nın Kuruluşu, Paskalya Pazartesi/Dini  tatil
1 Mayıs İşçi Bayramı
8 Mayıs Kurtuluş günü
5 Temmuz Cyril ve Methodis’i anma günü
6 Temmuz Jan Hus’un yakılmasının yıldönümü
28 Eylül Çekya Devlet günü
28 Ekim Çekya’nın kuruluşu
17 Kasım Özgürlük ve Demokrasi günü
24-26 Aralık Noel tatili/Dini tatil

 Kaynak: T.C. Prag Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği Raporu

 

Kullanılan Lisan

Ülkenin resmi dili Çekçe’dir. Büyük kentlerde İngilizce ile iletişim kurmak giderek yaygın hale gelmektedir. Ancak, halk ikinci ve üçüncü dil olarak Rusça ve Almanca konuşmaktadır.

 

Ulaşım 

Türk Hava Yolları (THY) tarafından haftanın her günü İstanbul-Prag arasında  seferler düzenlenmektedir.
 
Ülke içi ulaşımda metro, tramvay ve otobüs yaygın olarak kullanılmaktadır.
 

İklim 

Ilıman karasal iklimin etkisinde olan Çekya, yerel olarak fazlasıyla farklılıklar gösteren bir iklim yapısına sahiptir. Kışları ılık geçerken, yazları aşırı sıcak değildir. En sıcak ay Temmuz (sıcaklık ortalaması 17.9°C), en soğuk ay Aralık (sıcaklık ortalaması 0.7°C)’dır. En kurak ay şubat (yağış ortalaması 27’ mm)’dır. En yağışlı ay Temmuz (yağış ortalaması 86’ mm)’dur. Ülke genelinde yıllık ortalama yağış miktarı 619 mm’yi bulmaktadır.  

Sitemizde ve uygulamamızda çerezler kullanılmaktadır. Buradan İnceleyebilirsiniz..